Thừa kế · 16.10.2026

Án lệ 26/2018 về thời hiệu thừa kế: BA 603/2024

Án lệ 26/2018 về thời hiệu chia thừa kế bất động sản được Tòa cấp cao tại Hà Nội áp dụng trong Bản án 603/2024/DS-PT ra sao.

Luật sư UnilawThời gian đọc: 6 phút

Bởi Luật sư Nguyễn Như Hải – Công ty Luật UniLaw

Án lệ 26/2018 (Án lệ số 26/2018/AL, Hội đồng Thẩm phán TANDTC thông qua ngày 17/10/2018) hướng dẫn cách tính thời hiệu chia di sản thừa kế là bất động sản. Bản án 603/2024/DS-PT ngày 04/12/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội là một ví dụ: cụ ông mất năm 1989, cụ bà mất năm 2020, con khởi kiện ngay ngày cụ bà mất. Tòa căn cứ Điều 36 Pháp lệnh Thừa kế, Điều 623 Bộ luật Dân sự và Án lệ 26/2018 để xác định thời hiệu vẫn còn, rồi chia di sản và hủy giấy chứng nhận cấp sai.

Án lệ 26/2018: Tòa xử thế nào trong vụ này

Bản án 603/2024/DS-PT ngày 04/12/2024 – TAND cấp cao

Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tòa quyết định không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm về việc chia di sản thừa kế theo pháp luật và tuyên hủy giấy chứng nhận đã cấp không đúng đối tượng.

📄 Xem tóm tắt đầy đủ Bản án 603/2024/DS-PT ngày 04/12/2024 tại case.unilaw.vn.

Vấn đề Toà phải giải quyết

Yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có còn trong thời hiệu và đúng quy định không?
Thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế của cụ thể từng người để lại đã hết chưa?
Xác định di sản thừa kế và hàng thừa kế thứ nhất gồm những ai?
Có chấp nhận yêu cầu trích công sức chăm sóc và công sức duy trì tôn tạo di sản không?
Phương án chia di sản thừa kế bằng hiện vật như thế nào?

Tòa nhận định

[3.1] Căn cứ Điều 613, Điều 651 Bộ luật Dân sự, hàng thừa kế thứ nhất của hai cụ gồm 05 người con chung.
[3.2] Căn cứ lời khai của các đương sự và những người làm chứng, có cơ sở khẳng định thửa đất tranh chấp có nguồn gốc của hai cụ để lại, là di sản thừa kế chưa phân chia.
[3.4] Việc phụng dưỡng, chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ là quyền và nghĩa vụ của người con theo quy định tại Điều 70, Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình, nên yêu cầu trích công sức chăm sóc không được chấp nhận.
[3.5] Căn cứ nhu cầu sử dụng thực tế và hiện trạng công trình trên đất, việc chia di sản bằng hiện vật cho các đương sự là phù hợp quy định pháp luật.

Trích nguyên văn

[2] "Cụ T7 chết ngày 14/8/1989, cụ N chết ngày 05/3/2020. Cùng ngày 05/3/2020, ông Phạm Hữu Q1 nộp đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ T7 và cụ N để lại theo quy định pháp luật."

[3.2] "Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía nguyên đơn khẳng định thửa đất số 435, tờ bản đồ số 06, Bản đồ địa chính xã Thọ L1 đo vẽ năm 2004 diện tích: 1.070m2; địa chỉ: Thôn Y, xã Thọ L1, huyện Thọ X1, tỉnh Thanh Hóa có nguồn gốc là tài sản của bố mẹ các ông bà là cụ Phạm Hữu T7 và cụ Phạm Thị N mua lại từ thời điểm năm 1963 khi các cụ từ Thái Lan về nước."

Điều luật áp dụng

Luật nội dung

Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015
Điều 613, Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015

Điểm đáng chú ý

Khi có di sản thừa kế là nhà đất do cha mẹ để lại mà chưa chia, các bên cần lưu ý thời hiệu khởi kiện chia thừa kế theo quy định pháp luật. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ dựa trên hiện trạng mà không xác định đầy đủ nguồn gốc di sản hoặc không có văn bản thỏa thuận của các đồng thừa kế có thể bị xem xét hủy bỏ khi có tranh chấp. Người đang trực tiếp quản lý, duy trì di sản có thể được xem xét trích công sức bảo quản, tôn tạo.

Bản án tương tự: Tòa xử thế nào?

Các tòa án thường xác định quyền sử dụng đất của cha mẹ để lại là di sản thừa kế chưa chia. Tòa án xem xét việc chia di sản bằng hiện vật hoặc giải quyết yêu cầu hủy giấy chứng nhận phù hợp với quy định pháp luật và hiện trạng thực tế.

Bản án 272 ngày 16/05/2023 – TAND cấp cao — Xác định đất là di sản chưa chia và yêu cầu của nguyên đơn là chưa đúng.
Bản án 201/2019/DS-PT ngày 28/10/2019 – TAND cấp cao — Không chấp nhận kháng cáo, phân chia di sản theo đúng quy định pháp luật.

Hỏi – đáp

Thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế bất động sản được tính như thế nào?

Trong vụ này, Toà xác định thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản tuân theo quy định tại Pháp lệnh Thừa kế, Bộ luật Dân sự và Án lệ số 26/2018/AL, được tính là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

Việc chăm sóc cha mẹ có được xem xét trích công sức khi chia thừa kế không?

Trong vụ này, Toà xác định việc phụng dưỡng, chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ là quyền và nghĩa vụ của người con theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, nên yêu cầu trích công sức do chăm sóc không được chấp nhận.

Tòa án giải quyết thế nào khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp không đúng nguồn gốc di sản?

Trong vụ này, Toà xác định thửa đất là di sản thừa kế chưa chia, việc cấp giấy chứng nhận trước đó không đúng đối tượng nên tuyên hủy giấy chứng nhận và tiến hành chia di sản thừa kế cho các đồng thừa kế theo pháp luật.

Án lệ 26/2018: vụ này khác gì các vụ cùng loại?

Hai người để lại di sản mất cách nhau hơn 30 năm (1989 và 2020) nhưng Tòa vẫn chia chung một lần, vì thời hiệu của cả hai còn.
Giấy chứng nhận cấp cho một người con mà không có văn bản thỏa thuận của các đồng thừa kế bị hủy.
Yêu cầu tính công sức chăm sóc cha mẹ không được chấp nhận, vì đó là nghĩa vụ của con theo Luật Hôn nhân và gia đình.