Bên mua bảo hiểm có quyền yêu cầu bồi thường theo số tiền đã thỏa thuận nếu tài sản bị kê khai trên giá trị không?

Không. Khi xảy ra tổn thất, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bồi thường trong phạm vi thiệt hại thực tế, dù số tiền bảo hiểm được thỏa thuận cao hơn giá trị thực của tài sản.

Doanh nghiệp bảo hiểm có được đơn phương giảm số tiền bồi thường vì cho rằng tài sản bị kê khai trên giá trị không?

Chỉ được giảm nếu chứng minh được việc kê khai trên giá trị và việc này ảnh hưởng trực tiếp đến mức bồi thường theo quy định pháp luật và hợp đồng.

Ai có nghĩa vụ chứng minh giá trị thực tế của tài sản khi phát sinh tranh chấp bảo hiểm trên giá trị?

Mỗi bên phải chứng minh cho yêu cầu của mình; trong thực tế, doanh nghiệp bảo hiểm thường phải chứng minh căn cứ để điều chỉnh hoặc từ chối bồi thường.

Chi phí giám định và định giá tổn thất trong tranh chấp bảo hiểm trên giá trị do ai chịu?

Theo thông lệ, chi phí giám định ban đầu do doanh nghiệp bảo hiểm chi trả; trường hợp giám định lại hoặc giám định theo yêu cầu riêng có thể do các bên thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan giải quyết tranh chấp.

Nếu có nhiều kết luận giám định khác nhau về giá trị tổn thất thì xử lý như thế nào?

Các bên có thể thỏa thuận chọn một tổ chức giám định độc lập khác hoặc yêu cầu cơ quan giải quyết tranh chấp xem xét, đánh giá chứng cứ để quyết định.

Khi nào bên mua bảo hiểm nên chủ động thương lượng thay vì khởi kiện tranh chấp bảo hiểm trên giá trị?

Nên thương lượng khi tranh chấp chủ yếu xoay quanh cách hiểu hợp đồng, chênh lệch định giá không lớn hoặc các bên còn thiện chí giải quyết nhanh để giảm chi phí.

Việc kê khai giá trị tài sản cao hơn thực tế có bị coi là hành vi gian lận bảo hiểm không?

Không phải mọi trường hợp đều là gian lận; chỉ khi có yếu tố cố ý nhằm trục lợi bảo hiểm thì mới bị xem xét là gian lận theo quy định pháp luật.

Trong tranh chấp bảo hiểm trên giá trị, những chứng cứ nào thường có ý nghĩa quyết định?

Hợp đồng bảo hiểm, hồ sơ kê khai ban đầu, chứng từ chứng minh giá trị tài sản, kết luận giám định và các trao đổi giữa các bên trong quá trình giải quyết bồi thường.

Thời điểm xác định giá trị tài sản để tính bồi thường là thời điểm nào?

Thông thường là thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm, trừ khi hợp đồng có thỏa thuận khác phù hợp với quy định pháp luật.

Làm thế nào để hạn chế rủi ro tranh chấp bảo hiểm trên giá trị ngay từ khi giao kết hợp đồng?

Bên mua bảo hiểm nên kê khai trung thực, có chứng từ xác định giá trị tài sản, đọc kỹ điều khoản bồi thường và trao đổi rõ với doanh nghiệp bảo hiểm trước khi ký kết.

Luật Bảo hiểm · 02.01.2026

TRANH CHẤP BẢO HIỂM TRÊN GIÁ TRỊ – QUY ĐỊNH & XỬ LÝ

TRANH CHẤP BẢO HIỂM TRÊN GIÁ TRỊ Bài viết phân tích tranh chấp bảo hiểm trên giá trị, làm rõ khái niệm, căn cứ pháp lý, cách xác định bồi thường và hướng giải quyết tranh chấp trong thực tiễn. 1. Khái quát về bảo hiểm trên giá trị Bảo hiểm trên giá trị là tình trạng số tiền bảo h…

Luật sư UnilawThời gian đọc: 7 phút

Bởi Luật sư Nguyễn Như Hải – Công ty Luật UniLaw

TRANH CHẤP BẢO HIỂM TRÊN GIÁ TRỊ

Bài viết phân tích tranh chấp bảo hiểm trên giá trị, làm rõ khái niệm, căn cứ pháp lý, cách xác định bồi thường và hướng giải quyết tranh chấp trong thực tiễn.

1. Khái quát về bảo hiểm trên giá trị

Bảo hiểm trên giá trị là tình trạng số tiền bảo hiểm được các bên thỏa thuận trong hợp đồng

cao hơn giá trị thực tế của đối tượng bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng. Trong thực tiễn,

tình trạng này thường phát sinh do bên mua bảo hiểm kê khai không chính xác giá trị tài sản,

do biến động giá thị trường, hoặc do doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng phương pháp định giá

không phù hợp.

Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, sự chênh lệch giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế của tài sản

dễ dẫn đến tranh chấp bảo hiểm trên giá trị, đặc biệt liên quan đến phạm vi trách nhiệm bồi thường

và cách xác định số tiền chi trả.

2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh bảo hiểm trên giá trị

2.1. Nguyên tắc bồi thường trong hợp đồng bảo hiểm

Theo nguyên tắc bồi thường, bảo hiểm nhằm khôi phục lại tình trạng tài chính của bên được bảo hiểm

như trước khi xảy ra tổn thất, không nhằm mục đích sinh lợi. Do đó, trong trường hợp bảo hiểm

trên giá trị, doanh nghiệp bảo hiểm không có nghĩa vụ chi trả vượt quá giá trị thiệt hại thực tế.

2.2. Quy định về giới hạn trách nhiệm

Pháp luật về kinh doanh bảo hiểm quy định rõ: khi số tiền bảo hiểm cao hơn giá trị thực tế của tài sản,

trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm chỉ giới hạn trong phạm vi giá trị thiệt hại thực tế.

Phần vượt quá không làm phát sinh nghĩa vụ bồi thường bổ sung.

3. Nguyên nhân phổ biến phát sinh tranh chấp

3.1. Kê khai giá trị tài sản không chính xác

Bên mua bảo hiểm có thể kê khai giá trị tài sản cao hơn thực tế nhằm “phòng ngừa rủi ro”,

nhưng điều này lại trở thành căn nguyên của tranh chấp khi doanh nghiệp bảo hiểm

từ chối chi trả theo số tiền bảo hiểm đã ghi trong hợp đồng.

3.2. Cách hiểu khác nhau về số tiền bồi thường

Trong nhiều trường hợp, bên mua bảo hiểm cho rằng số tiền bảo hiểm là mức chi trả tối đa

mà doanh nghiệp bảo hiểm phải thanh toán. Ngược lại, doanh nghiệp bảo hiểm

lập luận rằng đó chỉ là giới hạn trách nhiệm, không đồng nghĩa với nghĩa vụ chi trả toàn bộ.

3.3. Giám định và định giá tổn thất

Kết luận giám định tổn thất là yếu tố then chốt để xác định giá trị bồi thường.

Nếu các bên không thống nhất về phương pháp giám định hoặc kết quả định giá,

tranh chấp rất dễ phát sinh.

4. Cách xác định số tiền bồi thường trong bảo hiểm trên giá trị

4.1. Trường hợp tổn thất toàn bộ

Nếu tài sản bị tổn thất toàn bộ, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chi trả theo giá trị thực tế của tài sản

tại thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm, không phụ thuộc vào việc số tiền bảo hiểm cao hơn.

4.2. Trường hợp tổn thất bộ phận

Trong trường hợp tổn thất bộ phận, số tiền bồi thường được xác định dựa trên mức độ thiệt hại thực tế,

chi phí sửa chữa, khắc phục hợp lý và cần thiết, nhưng không vượt quá giá trị thực tế của tài sản.

4.3. Áp dụng nguyên tắc trung thực tuyệt đối

Nguyên tắc trung thực tuyệt đối yêu cầu các bên cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin liên quan

đến đối tượng bảo hiểm. Việc vi phạm nguyên tắc này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền

được bồi thường.

5. Phân tích pháp lý về tranh chấp bảo hiểm trên giá trị

Trong giải quyết tranh chấp bảo hiểm trên giá trị, cơ quan giải quyết thường xem xét:

(i) giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm giao kết hợp đồng và thời điểm xảy ra sự kiện bảo hiểm;

(ii) mức độ lỗi của các bên trong việc xác định số tiền bảo hiểm;

(iii) điều khoản hợp đồng liên quan đến bồi thường và giới hạn trách nhiệm.

Thực tiễn cho thấy, tòa án và trọng tài thường bảo vệ nguyên tắc bồi thường,

không chấp nhận yêu cầu chi trả vượt quá thiệt hại thực tế, ngay cả khi hợp đồng

ghi nhận số tiền bảo hiểm cao hơn.

6. Phương thức giải quyết tranh chấp

6.1. Thương lượng, hòa giải

Thương lượng là phương thức ưu tiên, giúp các bên tiết kiệm thời gian và chi phí,

đồng thời duy trì quan hệ hợp tác lâu dài.

6.2. Trọng tài hoặc tòa án

Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, các bên có thể lựa chọn trọng tài hoặc tòa án

theo thỏa thuận trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật tố tụng.

7. Lưu ý thực tiễn để hạn chế rủi ro

Xác định đúng giá trị tài sản tại thời điểm giao kết hợp đồng.
Rà soát kỹ điều khoản về số tiền bảo hiểm và giới hạn trách nhiệm.
Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh giá trị tài sản và thiệt hại.

8. Kết luận

Tranh chấp bảo hiểm trên giá trị là dạng tranh chấp phổ biến trong thực tiễn,

xuất phát từ sự chênh lệch giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế của tài sản.

Việc hiểu đúng bản chất của hợp đồng, tuân thủ nguyên tắc bồi thường và áp dụng đúng

Luật bảo hiểm sẽ giúp các bên phòng ngừa và xử lý tranh chấp hiệu quả.

Trong thực tiễn, Tranh chấp bảo hiểm liên quan đến bảo hiểm trên giá trị

cần được tiếp cận thận trọng, dựa trên chứng cứ và căn cứ pháp lý rõ ràng.

Người tham gia bảo hiểm nên chủ động tìm hiểu quy định,

chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và cân nhắc tư vấn chuyên môn

để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

1. Khái quát về bảo hiểm trên giá trị trong thực tiễn áp dụng

Trong thực tiễn giao kết và thực hiện hợp đồng bảo hiểm tài sản, bảo hiểm trên giá trị là tình trạng số tiền bảo hiểm được các bên thỏa thuận cao hơn giá trị thực tế của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng. Về mặt kinh tế, đây là hiện tượng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý vì đi ngược lại nguyên tắc bồi thường – nguyên tắc cốt lõi của bảo hiểm tài sản.

Tranh chấp bảo hiểm trên giá trị thường phát sinh khi xảy ra sự kiện bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm từ chối chi trả theo số tiền bảo hiểm đã ghi trong hợp đồng, hoặc chỉ chấp nhận bồi thường theo giá trị thực tế của tài sản. Bên mua bảo hiểm cho rằng doanh nghiệp bảo hiểm đã chấp nhận mức bảo hiểm cao, thu đủ phí tương ứng nên phải bồi thường đầy đủ.

Đọc tiếp về phí và số tiền bảo hiểm

Cùng mảng việc với bài này, Unilaw còn các bài sau:

Xem đầy đủ 15 bài trong mục Giá trị bảo hiểm, phí & số tiền bảo hiểm. Cần nhìn tổng thể trước khi vào chi tiết, đọc tư vấn luật bảo hiểm: bị từ chối chi trả, giảm bồi thường thì làm gì.

Doanh nghiệp bảo hiểm có luật sư của họ. Bên mua bảo hiểm cũng nên có — xem dịch vụ tư vấn luật bảo hiểm, hoặc gọi 0912266811 để nghe đánh giá sơ bộ và biết trước mức phí.