Câu chuyện đằng sau vụ tranh chấp nhãn hiệu Phở Thìn: Ai là người đúng, ai là người sai?
Vụ tranh chấp nhãn hiệu Phở Thìn bắt nguồn từ việc ông Nguyễn Trọng Thìn (chủ quán Phở Thìn 13 Lò Đúc) và ông Đoàn Hải Trung (giám đốc điều hành thương hiệu Phở Thìn) có những mâu thuẫn về việc sử dụng và nhượng quyền thương hiệu Phở Thìn. Ông Nguyễn Trọng Thìn cho rằng ông là người đầu tiên mở quán phở mang tên Phở Thìn tại số 13 Lò Đúc, Hà Nội vào năm 1979 và đã nổi tiếng với món phở bò tái lăn. Ông cũng nộp đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu Phở Thìn 13 Lò Đúc tại Việt Nam và một số quốc gia khác nhưng chưa được cấp văn bằng. Trong khi đó, ông Đoàn Hải Trung cho biết ông là người được ông Nguyễn Trọng Thìn ủy quyền làm giám đốc điều hành thương hiệu Phở Thìn và đã có hợp đồng nhượng quyền thương mại giữa hai bên.
Tuy nhiên, cả hai bên tranh chấp đều không sở hữu nhãn hiệu Phở Thìn tại Việt Nam. Khi tra cứu nhãn hiệu trên website của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, cả hai công ty do ông Nguyễn Trọng Thìn và ông Đoàn Hải Trung sở hữu đều chưa được cấp văn bằng bảo hộ đối với nhãn hiệu hình và nhãn hiệu chữ của thương hiệu Phở Thìn. Thậm chí, có 13 đơn đăng ký nhãn hiệu khác mà tên gọi “Phở Thìn” đã xuất hiện tại Cục Sở hữu trí tuệ được nộp bởi nhiều tổ chức và cá nhân khác nhau.
Làm thế nào để giải quyết tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu? Những nguyên tắc cơ bản nên biết
Các vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu thường được xét xử dựa trên các nguyên tắc sau:
- Nguyên tắc ưu tiên: Tòa án ưu tiên xét xử người đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trước để xác định chủ sở hữu. Người nộp đơn đăng ký trước sẽ được ưu tiên cấp văn bằng bảo hộ nếu có nhiều đơn đăng ký giống nhau cho cùng một loại hàng hóa hoặc dịch vụ.
- Nguyên tắc công bằng: Tòa án xem xét các yếu tố khách quan và chủ quan để đánh giá mức độ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và xác định trách nhiệm của các bên. Tòa án cân nhắc lợi ích hợp pháp của các bên và xã hội để quyết định các biện pháp khắc phục và
- Nguyên tắc minh bạch: Tòa án đảm bảo quá trình xét xử công khai và có lý do cho các quyết định của mình. Tòa án tôn trọng quyền được biết và được nghe của các bên và các người liên quan.
Ý kiến chuyên gia: Phân tích các bản án liên quan đến tranh chấp nhãn hiệu và so sánh với vụ Phở Thìn
1. Bản án về tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ số 01/2019/KDTM-PT ngày 09/01/2019 của Tòa án cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về việc tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa nhãn hiệu ASANO và ASANZO. Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn, buộc Công ty A Việt Nam chấm dứt hành vi xâm phạm và xóa bỏ nhãn hiệu ASANZO đã dán trên toàn bộ sản phẩm thuộc nhóm 7, 9, 11 đang lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam.
2. Bản án về tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ số 01/2018/KDTM-ST ngày 17/03/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên về việc tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ đối với kiểu dáng công nghiệp XE MÁY và các nhãn hiệu “P2”, “V”, “P và hình” của Công ty P. Tòa án buộc Công ty E Việt Nam chấm dứt việc sử dụng kiểu dáng công nghiệp XE MÁY và các nhãn hiệu “P2”, “V”, “P và hình” của Công ty P được bảo hộ Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp số 20652.
3. Bản án về tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ số 12/2022/KDTM-PT ngày 10/09/2020 của Tòa án cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về việc tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa nhãn hiệu KFC và KFG. Tòa án bác bỏ toàn bộ kháng cáo của Công ty KFG, xác nhận Bản án sơ thẩm là đúng pháp luật, buộc Công ty KFG chấm dứt việc sử dụng nhãn hiệu KFG và các biểu tượng gây nhầm lẫn với nhãn hiệu KFC.
- Sự giống nhau: Các bản án đều liên quan đến tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu giữa các bên có quan hệ hợp đồng hoặc cạnh tranh thương mại. Các bản án đều dựa trên các nguyên tắc ưu tiên, công bằng và minh bạch để xét xử các vụ kiện. Các bản án đều có mục đích bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu nhãn hiệu và ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Sự khác nhau: Các bản án có sự khác biệt về các yếu tố sau:
- Đối tượng tranh chấp: Trong vụ án Phở Thìn, đối tượng tranh chấp là nhãn hiệu chữ Phở Thìn. Trong các bản án khác, đối tượng tranh chấp là nhãn hiệu hình và chữ kết hợp (ASANO và ASANZO; P2, V, P và hình; KFC và KFG) hoặc kiểu dáng công nghiệp (XE MÁY).
- Tình trạng bảo hộ: Trong vụ án Phở Thìn, cả hai bên tranh chấp đều không sở hữu nhãn hiệu Phở Thìn tại Việt Nam. Trong các bản án khác, nguyên đơn đều là chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc kiểu dáng công nghiệp đã được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam.
- + Mức độ xâm phạm: Trong vụ án Phở Thìn, cả hai bên tranh chấp đều sử dụng nhãn hiệu Phở Thìn cho cùng một loại hàng hóa là phở. Trong các bản án khác, bị đơn đều sử dụng nhãn hiệu giống hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của nguyên đơn cho cùng một loại hàng hóa hoặc dịch vụ hoặc có liên quan mật thiết.
- Kết quả phán quyết: Trong vụ án Phở Thìn, chưa đưa ra Tòa. Trong các bản án khác, Tòa án đều chấp nhận toàn bộ hoặc một phần yêu cầu của nguyên đơn, buộc bị đơn chấm dứt việc sử dụng nhãn hiệu hoặc kiểu dáng công nghiệp xâm phạm và xóa bỏ các biểu tượng gây nhầm lẫn.
Những bài học vàng từ vụ tranh chấp nhãn hiệu Phở Thìn: Cách xây dựng và bảo vệ thương hiệu cho doanh nghiệp
Từ vụ tranh chấp nhãn hiệu Phở Thìn, có một số bài học quan trọng mà các doanh nghiệp nên rút ra:
1. Chú ý đến đăng ký bảo hộ nhãn hiệu: Các doanh nghiệp cần quan tâm đến việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm hoặc dịch vụ của mình để khẳng định quyền sở hữu trí tuệ và ngăn chặn các hành vi xâm phạm từ các đối thủ cạnh tranh. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cần được thực hiện một cách đúng quy trình và theo các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.
2. Xây dựng và phát triển thương hiệu: Các doanh nghiệp cần có chiến lược phát triển thương hiệu và xây dựng uy tín cho sản phẩm hoặc dịch vụ của mình. Nhãn hiệu không chỉ là một dấu hiệu nhận biết, mà còn là một công cụ giao tiếp với khách hàng và thị trường. Do đó, các doanh nghiệp cần tạo ra những giá trị độc đáo và khác biệt cho nhãn hiệu của mình để tăng sức hấp dẫn và lòng trung thành của khách hàng.
3. Kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với tranh chấp: Các doanh nghiệp cần có kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với các tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu. Khi có tranh chấp xảy ra, các doanh nghiệp cần sở hữu đầy đủ bằng chứng để chứng minh quyền sở hữu trí tuệ của mình và yêu cầu bên vi phạm ngừng hành vi xâm phạm và bồi thường thiệt hại. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp với từng trường hợp, có thể là qua đàm phán, hòa giải, trọng tài hoặc kiện tụng tại tòa án.
Công ty luật TNHH Unilaw – Đối tác đáng tin cậy cho doanh nghiệp trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ
Từ vụ tranh chấp nhãn hiệu Phở Thìn, có thể thấy việc sở hữu và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu được coi là một vấn đề rất quan trọng. Doanh nghiệp cần tập trung vào việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, xây dựng và phát triển thương hiệu, đồng thời phải có kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ. Trong quá trình này, Công ty luật TNHH Unilaw có thể là người đồng hành đáng tin cậy, cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp và đại diện cho doanh nghiệp trong các hoạt động tranh chấp nhãn hiệu. Đồng thời, Unilaw cũng có thể tổ chức tập huấn, hội thảo và cung cấp thông tin pháp luật liên quan để tăng cường nhận thức và năng lực của doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Công ty luật TNHH Unilaw cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện trong tranh chấp nhãn hiệu. Để liên hệ và biết thêm thông tin chi tiết, bạn có thể sử dụng thông tin sau: website: https://unilaw.vn. Hotline: 0912266811. Qua các kênh trên, bạn có thể truy cập trang web, liên hệ trực tiếp với luật sư để đặt lịch hẹn hoặc nhận thông tin chi tiết về dịch vụ của công ty luật Unilaw.
Tham khảo thêm: tranh chấp nhãn hiệu
Tên quán gia truyền: luật trao quyền cho ai
Trích Luật Sở hữu trí tuệ hợp nhất số 11/VBHN-VPQH ngày 08/7/2022.
| Nổi tiếng lâu năm không tạo ra quyền | Quyền với nhãn hiệu phát sinh trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ hoặc công nhận đăng ký quốc tế — Điều 6 khoản 3 điểm a. Chỉ nhãn hiệu nổi tiếng mới xác lập trên cơ sở sử dụng, và đó là một tiêu chuẩn rất cao |
| Ai trong nhà có quyền nộp đơn | Tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu dùng cho hàng hóa mình sản xuất hoặc dịch vụ mình cung cấp — Điều 87 khoản 1. Người thực tế kinh doanh, không phải người mang tên, là người nộp đơn hợp lệ |
| Nhiều người trong nhà cùng nộp | Văn bằng chỉ cấp cho đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất — Điều 90 khoản 2. Hai hoặc nhiều người có thể cùng đứng tên đồng chủ sở hữu nếu việc sử dụng nhân danh tất cả — Điều 87 khoản 5 |
| Khi con cháu mở quán trùng tên | Bốn dạng xâm phạm tại Điều 129 khoản 1; riêng dùng chỉ dẫn thương mại trùng hoặc tương tự với tên thương mại đã dùng trước, gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, là xâm phạm tên thương mại — Điều 129 khoản 2 |
| Xử bằng đường nào | Yêu cầu chấm dứt và gỡ nội dung vi phạm trên mạng, yêu cầu cơ quan nhà nước xử lý, hoặc khởi kiện — Điều 198 khoản 1; thẩm quyền thuộc Tòa án, Thanh tra, Quản lý thị trường, Hải quan, Công an, Ủy ban nhân dân các cấp — Điều 200 |
| Có văn bằng rồi vẫn mất | Không sử dụng liên tục 05 năm thì bị yêu cầu chấm dứt hiệu lực — Điều 95 khoản 1 điểm d, Điều 136 khoản 2 |
Bản án cùng dạng: hộ kinh doanh mắm và cái biển hiệu phải gỡ
Bản án số 53/2025/KDTM-PT ngày 15/5/2025 — Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh
Cùng một mô hình với các thương hiệu ẩm thực gia truyền: chủ nhãn hiệu số 168037 kiện hai cá nhân bán sản phẩm mắm dưới dấu hiệu gây nhầm lẫn.
Tòa buộc gỡ biển hiệu, loại bỏ dấu hiệu trên nhãn, bao bì, phương tiện kinh doanh và cả trên trang web, mạng xã hội; xin lỗi cải chính công khai 03 kỳ liên tiếp trên báo; trả 150.000.000 đồng chi phí thuê luật sư (mỗi bị đơn 75 triệu). Yêu cầu buộc cam kết không tái phạm trong tương lai bị bác.
Rút ra cho các thương hiệu gia truyền: người cầm văn bằng là người có quyền yêu cầu bên kia dừng trên mọi kênh, kể cả mạng xã hội. Trong một gia đình có nhiều người cùng bán một món, ai nộp đơn trước thì người đó cầm quyền đó.
Tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ còn được xem xét ở cấp giám đốc thẩm. Xem toàn văn Quyết định 07/2024/KDTM-GĐT ngày 11/6/2024 của Tòa án nhân dân tối cao.
Vụ này cho thấy chuyện thường gặp ở hàng quán gia truyền: tên đã nổi tiếng nhiều năm nhưng chưa ai trong nhà nộp đơn nhãn hiệu. Ai nộp trước được cấp — nên việc gấp nhất là tra cứu và nộp đơn trước khi mở rộng chuỗi. Xem luật sư sở hữu trí tuệ của Unilaw hoặc gọi 091 2266 811: Unilaw báo trước cách tính phí và các khoản lệ phí nhà nước phải nộp, không tính phí cho lần trao đổi đầu.
Ngoài phần pháp lý trên, Unilaw còn đồng hành với doanh nghiệp ở khâu thực thi — xem tư vấn thương hiệu.





