Bản tin pháp lý · 05.12.2024

HƯỚNG DẪN VIẾT ĐƠN YÊU CẦU GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp là văn bản dùng để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải quyết một vụ tranh chấp. Trong lĩnh vực đất đai, trước khi làm đơn cần xác định đúng giai đoạn của vụ việc: đang cần hòa giải tại UBND cấp xã, đã hòa giải không thành và muốn yêu cầ…

Luật sư UnilawThời gian đọc: 12 phút

Bởi Luật sư Lưu Thị Huế – Công ty Luật UniLaw

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp là văn bản dùng để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét và giải quyết một vụ tranh chấp. Trong lĩnh vực đất đai, trước khi làm đơn cần xác định đúng giai đoạn của vụ việc: đang cần hòa giải tại UBND cấp xã, đã hòa giải không thành và muốn yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, hay vụ việc phải khởi kiện tại Tòa án.

Bài viết này hướng dẫn đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai: trường hợp nào được nộp, nộp ở đâu, cần chuẩn bị giấy tờ gì và cách viết mẫu đơn có thể sử dụng trong thực tế.

Xác định nhanh trước khi viết đơn:
Tranh chấp mới phát sinh → yêu cầu hòa giải tại UBND cấp xã trước.
Hòa giải không thành + không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ theo Điều 137 → có thể chọn yêu cầu cơ quan hành chính giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án.
Có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ theo Điều 137 → sau bước hòa giải, tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp dùng khi nào?

Trong tranh chấp đất đai, cần phân biệt đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp với đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Khi tranh chấp mới phát sinh, Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định các bên phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo Điều 236.

Nếu hòa giải không thành, bước tiếp theo phụ thuộc vào giấy tờ của các bên:

Một bên có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024: tranh chấp do Tòa án giải quyết.
Các bên đều không có Giấy chứng nhận và không có giấy tờ tại Điều 137: có thể lựa chọn nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại cơ quan hành chính có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Vì vậy, không phải mọi vụ tranh chấp đất đai đều dùng cùng một loại đơn.

Nếu cần xem thêm cách phân biệt từng loại đơn, có thể đọc hướng dẫn viết đơn giải quyết tranh chấp đất đai.

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp nộp ở đâu?

Từ ngày 01/7/2025, việc phân định thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai đã thay đổi theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân

Đối với trường hợp thuộc con đường giải quyết hành chính, thẩm quyền giải quyết tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân hiện thuộc Chủ tịch UBND cấp xã.

Người yêu cầu có thể nộp hồ sơ theo cơ chế tiếp nhận thủ tục hành chính áp dụng tại địa phương.

Thời hạn giải quyết là không quá 45 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai. Đối với một số địa bàn đặc thù, thời hạn có thể được kéo dài theo quy định.

Tranh chấp có một bên là tổ chức

Trường hợp một bên tranh chấp là tổ chức, tổ chức tôn giáo, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và vụ việc thuộc con đường hành chính thì thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Mẫu đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai

Pháp luật không bắt buộc người dân phải sử dụng duy nhất một mẫu in sẵn. Điều quan trọng là đơn phải đủ thông tin để xác định người yêu cầu, bên tranh chấp, thửa đất, diễn biến vụ việc, chứng cứ và yêu cầu cần giải quyết.

Có thể tham khảo mẫu sau:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI

Kính gửi: ………………………………………………………..

Người yêu cầu: ………………………………………………….
Ngày, tháng, năm sinh: ……………………………………………………
CCCD/Hộ chiếu số: ………………………………………………………….
Địa chỉ: …………………………………………………………………………….
Số điện thoại: …………………………………………………………………….

Người có tranh chấp với tôi: …………………………………….
Địa chỉ: …………………………………………………………………………….
Thông tin khác nếu có: ……………………………………………………….

Thửa đất đang tranh chấp:

Thửa đất số: ………………………..
Tờ bản đồ số: ………………………
Địa chỉ thửa đất: ……………………………………………………………….
Diện tích theo giấy tờ/hồ sơ: ………………………………………………..
Diện tích đang tranh chấp: ……………………………………………………….

Nội dung tranh chấp:

Tôi trình bày vụ việc như sau:

………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………..

Ngày …../…../…….., các bên đã thực hiện hòa giải tại UBND ……………………………………………………

Kết quả hòa giải: …………………………………………………………………

Căn cứ và tài liệu chứng minh:

1. …………………………………………………………………………….
2. …………………………………………………………………………….
3. …………………………………………………………………………….

Yêu cầu giải quyết:

Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền:

Tôi cam đoan các thông tin và tài liệu trình bày trong đơn là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã cung cấp.

Tài liệu gửi kèm:

1. Biên bản hòa giải tại UBND cấp xã;
2. Giấy tờ liên quan đến nguồn gốc và quá trình sử dụng đất;
3. Trích lục bản đồ, hồ sơ địa chính nếu có;
4. Biên bản đo đạc, xác định hiện trạng nếu có;
5. Hợp đồng, giấy viết tay, giấy kê khai, chứng từ nghĩa vụ tài chính nếu có;
6. Hình ảnh và các chứng cứ khác liên quan đến phần đất tranh chấp.

….., ngày ….. tháng ….. năm ……..
NGƯỜI LÀM ĐƠN
Ký và ghi rõ họ tên

Cách viết đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Một đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp không cần viết quá dài. Quan trọng là cơ quan nhận đơn có thể xác định được ngay ai đang tranh chấp với ai, tranh chấp phần đất nào, chứng cứ nằm ở đâu và người làm đơn muốn được giải quyết vấn đề gì.

1. Xác định chính xác thửa đất tranh chấp

Nên ghi số thửa, số tờ bản đồ, địa chỉ, diện tích và vị trí phần đất đang tranh chấp nếu có thể xác định.

Ví dụ, thay vì viết:

“Hàng xóm lấn đất của gia đình tôi.”

Nên trình bày cụ thể:

“Phần đất tranh chấp nằm dọc ranh phía Đông thửa số …, tờ bản đồ số …, có chiều dài khoảng … m, chiều rộng khoảng … m, diện tích theo đo đạc hiện trạng khoảng … m².”

2. Trình bày nguồn gốc và quá trình sử dụng đất

Cần nêu ngắn gọn:

Đất có nguồn gốc từ đâu;
Ai quản lý, sử dụng qua các thời kỳ;
Thời điểm phát sinh tranh chấp;
Bên kia có hành vi hoặc yêu cầu gì;
Hai bên đã tự thỏa thuận hoặc hòa giải ra sao.

3. Chỉ ra chứng cứ

Mỗi nội dung quan trọng nên đi kèm tài liệu chứng minh nếu có.

Nếu tranh chấp liên quan ranh giới, diện tích hoặc quá trình chuyển nhượng, có thể cần bản đồ, hồ sơ địa chính, biên bản đo đạc, giấy chuyển nhượng, chứng từ hoặc các tài liệu khác.

Nếu nguồn gốc tranh chấp xuất phát từ một hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc thỏa thuận giữa các bên, cần gửi kèm hợp đồng và tài liệu thể hiện quá trình thực hiện.

4. Viết rõ yêu cầu cần giải quyết

Không nên kết thúc đơn bằng câu chung chung như “đề nghị giải quyết cho gia đình tôi”.

Nên nêu cụ thể như:

“Đề nghị xác định phần diện tích … m² thuộc quyền sử dụng của tôi”; “đề nghị xác định lại đường ranh giữa hai thửa”; “đề nghị xem xét nguồn gốc và quyền sử dụng đối với phần diện tích … m².”

Hồ sơ kèm theo đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Không phải vụ việc nào cũng có đầy đủ giấy tờ giống nhau. Tuy nhiên, với tranh chấp đất đai nên chuẩn bị càng đầy đủ các tài liệu liên quan đến nguồn gốc và quá trình sử dụng đất càng tốt.

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai;
biên bản hòa giải tại UBND cấp xã;
giấy tờ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất;
hồ sơ địa chính, trích lục bản đồ nếu có;
biên bản kiểm tra hoặc đo đạc hiện trạng;
hợp đồng, giấy chuyển nhượng, giấy viết tay, giấy kê khai qua các thời kỳ nếu có;
hình ảnh, video, tài liệu hoặc chứng cứ khác liên quan.

Phải hòa giải ở xã trước khi nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp không?

Có. Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo Điều 236, các bên phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Thời hạn thực hiện hòa giải là không quá 30 ngày kể từ ngày UBND cấp xã nhận được đơn yêu cầu hòa giải.

Việc hòa giải phải được lập thành biên bản. Nếu hòa giải không thành, biên bản này là tài liệu quan trọng để thực hiện bước tiếp theo.

Có sổ đỏ thì có nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND không?

Nếu một trong các bên có Giấy chứng nhận hoặc có một trong những giấy tờ được quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thì sau khi hòa giải không thành, tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Trong trường hợp này, không sử dụng mẫu đơn yêu cầu UBND giải quyết tranh chấp để thay cho đơn khởi kiện.

Có thể xem thêm đơn khởi kiện tranh chấp đất – hướng dẫn chi tiết.

Ngược lại, nếu các bên đều không có Giấy chứng nhận và không có giấy tờ theo Điều 137, pháp luật cho phép lựa chọn:

nộp đơn yêu cầu cơ quan hành chính có thẩm quyền giải quyết; hoặc
khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo thủ tục tố tụng dân sự.

Thời hạn giải quyết đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Hòa giải tại UBND cấp xã	Không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai.
Giải quyết tranh chấp thuộc thẩm quyền Chủ tịch UBND cấp xã	Không quá 45 ngày kể từ ngày thụ lý. Một số địa bàn đặc thù được áp dụng thời hạn dài hơn theo quy định.

Điều luật chi phối đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Hòa giải trước	Khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết, các bên phải hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất.
Xác định nơi giải quyết	Điều 236 Luật Đất đai 2024 phân biệt trường hợp có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ theo Điều 137 với trường hợp không có các giấy tờ này.
Nếu chuyển sang khởi kiện	Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định hình thức và nội dung của đơn khởi kiện. Khi vụ việc thuộc Tòa án, cần chuyển sang đúng loại đơn này.
Chứng cứ	Khi vụ việc được giải quyết tại Tòa án, nghĩa vụ chứng minh và nguồn chứng cứ được xem xét theo Bộ luật Tố tụng dân sự.

Những lỗi thường gặp khi viết đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Nộp đơn yêu cầu giải quyết trong khi chưa thực hiện hòa giải bắt buộc tại UBND cấp xã.
Nộp cho UBND trong khi vụ việc có Giấy chứng nhận và thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Không xác định rõ diện tích hoặc đường ranh đang tranh chấp.
Kể sự việc rất dài nhưng không chỉ ra chứng cứ.
Không ghi rõ yêu cầu muốn cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Không thu thập hồ sơ địa chính hoặc tài liệu qua các thời kỳ dù đây là điểm quan trọng của vụ việc.

Câu hỏi thường gặp về đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp có mẫu bắt buộc không?

Không có một mẫu duy nhất bắt buộc áp dụng cho mọi vụ việc. Mẫu trong bài là mẫu tham khảo để trình bày thông tin đầy đủ và dễ kiểm tra.

Chưa hòa giải ở xã có nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp được không?

Đối với tranh chấp đất đai thuộc Điều 236 Luật Đất đai 2024, phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp trước.

Hòa giải không thành thì có bắt buộc phải yêu cầu UBND giải quyết không?

Không phải mọi trường hợp. Nếu các bên đều không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ quy định tại Điều 137, pháp luật cho phép lựa chọn con đường hành chính hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Có sổ đỏ thì nộp đơn này ở xã được không?

UBND cấp xã vẫn thực hiện bước hòa giải. Nhưng nếu hòa giải không thành và một bên có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ thuộc Điều 137 thì việc giải quyết tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Có cần ghi nhiều điều luật trong đơn không?

Không. Quan trọng hơn là trình bày đúng sự việc, xác định rõ phần đất tranh chấp, yêu cầu cụ thể và cung cấp chứng cứ phù hợp.

Các mẫu đơn tranh chấp đất đai liên quan

Bài này thuộc chuyên mục Mẫu đơn tranh chấp đất đai.

Tùy loại tranh chấp và giai đoạn xử lý, có thể đọc tiếp:

Hỗ trợ pháp lý khi tranh chấp phức tạp

Nếu vụ việc có nhiều giấy tờ cũ, nhiều lần chuyển nhượng hoặc khó xác định cơ quan có thẩm quyền, có thể tham khảo thêm dịch vụ pháp lý của UniLaw.

Thông tin về đội ngũ luật sư UniLaw, hệ thống văn phòng luật, các lĩnh vực hành nghề tại UniLaw và dịch vụ luật sư UniLaw được trình bày tại các trang chuyên biệt.

Đối với vấn đề về vai trò của luật sư trong quá trình tố tụng, có thể xem thêm quyền và nghĩa vụ của luật sư trong tố tụng dân sự và tố tụng hành chính.

Vụ việc tại Huế: hồ sơ đất tại khu vực này có thể liên quan giấy tờ cũ, thay đổi số thửa hoặc tên đơn vị hành chính qua các thời kỳ. Có thể xem luật sư đất đai tại Huế.

Thông tin tổng quan về lĩnh vực này nằm tại Luật sư đất đai – bất động sản. Các bản án đất đai đã công bố có thể tra cứu tại kho bản án UniLaw.

Không chắc nên nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND hay khởi kiện tại Tòa? UniLaw có thể rà soát biên bản hòa giải, giấy tờ đất, hồ sơ địa chính và chứng cứ trước khi lựa chọn thủ tục. Xem luật sư tranh chấp đất đai hoặc gọi 0912266811.