Luật Hàng hải · 21.12.2025

CHIẾN LƯỢC BIỂN VIỆT NAM

CHIẾN LƯỢC BIỂN VIỆT NAM: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Bài viết phân tích toàn diệnchiến lược phát triển biển Việt Namtrên cơ sở pháp lý, kinh tế biển, an ninh – môi trường và định hướng triển khai bền vững. 1. Tổng quan về chiến lược phát triển biển chiến lược phát triển biển…

Luật sư UnilawThời gian đọc: 7 phút

Bởi Luật sư Nguyễn Như Hải – Công ty Luật UniLaw

CHIẾN LƯỢC BIỂN VIỆT NAM: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Bài viết phân tích toàn diệnchiến lược phát triển biển Việt Namtrên cơ sở pháp lý, kinh tế biển, an ninh – môi trường và định hướng triển khai bền vững.

1. Tổng quan về chiến lược phát triển biển

chiến lược phát triển biển Việt Nam là định hướng dài hạn của Nhà nước nhằm khai thác, quản lý và bảo vệ không gian biển một cách hiệu quả, bền vững, gắn phát triển kinh tế biển với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia của.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và biến động địa chính trị khu vực, việc xác lập chiến lược biển mang tính tổng thể trở thành yêu cầu tất yếu.

Chiến lược này không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế từ biển mà còn đặt ra yêu cầu quản trị thống nhất tài nguyên, không gian và các hoạt động hàng hải, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các ngành, các địa phương ven biển và lợi ích quốc gia lâu dài.

2. Cơ sở pháp lý của chiến lược phát triển biển

Cơ sở pháp lý của chiến lược phát triển biển Việt Nam được hình thành từ hệ thống pháp luật quốc gia về hàng hải, tài nguyên môi trường biển, đầu tư, quốc phòng – an ninh, đồng thời phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Theo định hướng pháp luật hiện hành, hoạt động hàng hải và kinh tế biển phải tuân thủ nguyên tắc phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn và an ninh trên biển.

Bộ luật Hàng hải Việt Nam xác lập nguyên tắc Nhà nước ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng hàng hải, đội tàu biển, nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để triển khai chiến lược phát triển biển Việt Nam trên thực tế.

3. Các trụ cột phát triển trong chiến lược phát triển biển

3.1. Phát triển kinh tế biển

Kinh tế biển là trụ cột trung tâm của chiến lược phát triển biển Việt Nam, bao gồm vận tải biển, khai thác cảng biển, logistics, công nghiệp đóng tàu, năng lượng tái tạo ngoài khơi, du lịch biển và các ngành dịch vụ liên quan.
Việc phát triển kinh tế biển được định hướng theo chuỗi giá trị, gắn kết cảng biển – hậu phương – hành lang kinh tế.

Nhà nước định hướng đầu tư trọng điểm vào hệ thống cảng biển, luồng hàng hải và kết cấu hạ tầng hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, giảm chi phí logistics và tăng khả năng kết nối quốc tế.

3.2. Bảo đảm quốc phòng, an ninh và an ninh hàng hải

chiến lược phát triển biển Việt Nam đặt yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng và an ninh trên biển.
Hoạt động hàng hải, khai thác tài nguyên và đầu tư ven biển phải gắn với kiểm soát không gian biển, phòng ngừa rủi ro an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

An ninh hàng hải được hiểu không chỉ là bảo đảm an toàn cho tàu thuyền, thuyền viên mà còn bao gồm phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật trên biển, bảo vệ tuyến hàng hải quốc tế và lợi ích thương mại hợp pháp.

3.3. Bảo vệ môi trường biển và hệ sinh thái

Một nội dung xuyên suốt của chiến lược phát triển biển Việt Nam là yêu cầu bảo vệ môi trường biển, kiểm soát ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái.
Nguyên tắc phát triển bền vững đòi hỏi mọi dự án, hoạt động kinh tế biển phải đánh giá tác động môi trường và áp dụng công nghệ thân thiện với môi trường.

Trong khuôn khổ này, Việt Nam chú trọng thực thi các chuẩn mực quốc tế liên quan đếnCông ước & môi trường, phòng ngừa ô nhiễm từ tàu biển và hoạt động khai thác ngoài khơi, đồng thời tăng cường năng lực ứng phó sự cố môi trường biển.

4. Hợp tác quốc tế trong chiến lược phát triển biển

Hợp tác quốc tế là một cấu phần quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả triển khai chiến lược phát triển biển Việt Nam.
Thông qua hợp tác, Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý biển, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường vị thế trong các cơ chế khu vực và toàn cầu.

Việc tham gia các tổ chức hàng hải quốc tế, ký kết và thực thi các điều ước quốc tế giúp Việt Nam hài hòa pháp luật trong nước với thông lệ quốc tế, tạo môi trường pháp lý ổn định cho hoạt động đầu tư và thương mại biển.

5. Vai trò của pháp lý và tư vấn chuyên môn

Thực tiễn triển khai chiến lược phát triển biển Việt Nam cho thấy vai trò quan trọng của tư vấn pháp lý trong:

Đánh giá rủi ro pháp lý của dự án kinh tế biển;
Soạn thảo, đàm phán hợp đồng có yếu tố biển;
Giải quyết tranh chấp liên quan đến đất ven biển, mặt nước biển và tài sản gắn liền với biển.

6. Phân tích một tình huống thực tiễn liên quan đến chiến lược biển Việt Nam

Tình huống:Tranh chấp quyền sử dụng đất gắn với khu vực có ý nghĩa phát triển kinh tế – xã hội và quản lý không gian lãnh thổ.

Tóm tắt vụ việc:Trong Quyết định giám đốc thẩm số 29/2022/DS-GĐT ngày 24/8/2022 của Tòa án nhân dân tối cao, vụ án liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phát sinh từ việc quản lý, chuyển nhượng và sử dụng đất không rõ ràng giữa các bên.

Vấn đề pháp lý:

Xác định tính hợp pháp của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong quản lý đất đai;
Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.

Phán quyết của Tòa án:Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hủy bản án bị kháng nghị để xét xử lại, nhấn mạnh yêu cầu đánh giá đầy đủ nguồn gốc đất, trình tự cấp giấy chứng nhận và quyền lợi của các bên.

Bài học thực tiễn:

Việc quản lý đất đai, đặc biệt là đất ven biển, phải tuân thủ chặt chẽ pháp luật;
chiến lược phát triển biển Việt Nam chỉ có thể triển khai hiệu quả khi bảo đảm tính minh bạch, hợp pháp trong quản lý tài nguyên;
Tư vấn pháp lý sớm giúp hạn chế tranh chấp kéo dài và rủi ro pháp lý.

7. Thách thức và định hướng hoàn thiện chiến lược biển Việt Nam

Trong quá trình áp dụng, chiến lược phát triển biển Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức như xung đột lợi ích, biến đổi khí hậu, áp lực phát triển kinh tế và yêu cầu bảo vệ môi trường. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường phối hợp liên ngành.

8. Kết luận

Thực tiễn áp dụng cho thấychiến lược phát triển biển Việt Namkhông chỉ là định hướng vĩ mô mà là hệ thống chính sách – pháp luật có giá trị trực tiếp trong quản lý, phát triển và bảo vệ biển, đảo. Việc hiểu đúng và áp dụng hiệu quả khung pháp lý là yếu tố quyết định để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.

Đọc tiếp về quản lý nhà nước về hàng hải

Cùng mảng việc với bài này, Unilaw còn các bài sau:

Xem đầy đủ 8 bài trong mục Quản lý nhà nước & chính sách hàng hải.

Bài trên nêu quy định chung. Khi đã thành tranh chấp thật — hàng hư hỏng, tàu bị bắt giữ, bảo hiểm từ chối bồi thường — xem toàn bộ đầu việc Unilaw nhận cùng bản án thật tại trang luật sư tranh tụng hàng hải, hoặc gọi 091 2266 811 để nghe đánh giá sơ bộ.