Bản tin pháp lý · 18.11.2024

Luật sư tư vấn lao động — hợp đồng, sa thải, chấm dứt và trợ cấp thôi việc

Bài liên quan trong chuyên mục Chuyên mục: Lao động và bảo hiểm xã hội trong doanh nghiệp · Thành lập công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân · Văn phòng ảo và địa chỉ đăng ký doanh nghiệp Tranh chấp bảo hiểm thất nghiệp – UNILAW Tranh chấp bảo hiểm Y tế – UNILAW Luật sư tư vấn…

Luật sư UnilawThời gian đọc: 15 phút

Bởi Luật sư Nguyễn Như Hải – Công ty Luật UniLaw

Bài liên quan trong chuyên mục

Chuyên mục: Lao động và bảo hiểm xã hội trong doanh nghiệp · Thành lập công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân · Văn phòng ảo và địa chỉ đăng ký doanh nghiệp

Cần tư vấn cho trường hợp cụ thể, xem trang luật sư tư vấn doanh nghiệp của UniLaw.

Cần luật sư tư vấn lao động? Phần lớn vụ lao động thua không phải vì sai lẽ mà vì trễ thời hiệu hoặc thiếu một tờ biên bản. Hai thứ đó đều xử lý được nếu vào sớm.

Việc cụ thể	Soạn và rà hợp đồng lao động, hợp đồng thử việc, nội quy lao động; xử lý kỷ luật và sa thải đúng trình tự; đơn phương chấm dứt hợp đồng; tính trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm; hòa giải và khởi kiện tranh chấp lao động; giấy phép lao động cho người nước ngoài.
Mốc gấp nhất	Thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động chỉ 06 tháng, ra Tòa 01 năm, tính từ ngày phát hiện hành vi (Điều 190 Bộ luật Lao động). Đây là chỗ mất quyền nhanh nhất.
Cách tính phí	Có bốn cách để quý khách chọn: theo giờ làm việc, trọn gói theo vụ, theo tỷ lệ trên giá trị tranh chấp, hoặc hợp đồng dài hạn thù lao cố định (Điều 55 Luật Luật sư). Phí được chốt trước bằng hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Liên hệ	📞 091 2266 811 — 📧 legal@unilaw.vn. Buổi trao đổi đầu tiên không tính phí.

Bạn đang ở tình huống nào?

Luật sư tư vấn lao động của Unilaw nhận việc cho cả hai phía — doanh nghiệp và người lao động, nhưng không bao giờ cùng một vụ (Điều 9 Luật Luật sư cấm nhận khách có quyền lợi đối lập trong cùng vụ việc). Chọn dòng gần nhất với việc của mình:

Sắp ký hợp đồng, chưa yên tâm	Chọn sai loại hợp đồng là khóa mình vào ràng buộc không tính trước. Ký hợp đồng xác định thời hạn quá hai lần là thành không xác định thời hạn theo luật.
Muốn cho một người nghỉ	Đây là chỗ doanh nghiệp hay sai nhất. Luật chỉ cho bảy lý do, kèm thời hạn báo trước, và thiếu bước nào là chấm dứt trái pháp luật.
Muốn sa thải vì vi phạm	Sa thải là hình thức kỷ luật, không phải chấm dứt hợp đồng. Bốn nhóm hành vi, và phần lớn phải được ghi trong nội quy lao động mới dùng được.
Bị cho nghỉ, thấy không đúng	Việc đầu tiên không phải viết đơn kiện mà là xem còn thời hiệu không, và giữ lại quyết định chấm dứt bằng văn bản.
Tranh chấp tiền lương, trợ cấp	Trợ cấp thôi việc tính nửa tháng lương cho mỗi năm làm việc, trên lương bình quân 06 tháng liền kề — nhưng phải trừ thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Thuê lao động nước ngoài	Giấy phép lao động, miễn giấy phép, và hệ quả khi làm việc không có giấy phép.

Luật sư tư vấn lao động tra nhanh các mốc thời hạn nào

Đây là bảng luật sư tư vấn lao động mở ra đầu tiên khi nghe việc. Tất cả theo Bộ luật Lao động, bản hợp nhất số 125/VBHN-VPQH ngày 27/8/2025.

Thử việc — tối đa	Chỉ được thử việc một lần cho một công việc: 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp · 60 ngày với công việc cần trình độ từ cao đẳng trở lên · 30 ngày với trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ · 06 ngày làm việc với công việc khác. Không áp dụng thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng (Điều 24, 25).
Hợp đồng xác định thời hạn	Tối đa 36 tháng. Hết hạn mà người lao động vẫn làm thì trong 30 ngày phải ký hợp đồng mới; quá 30 ngày không ký thì tự động thành hợp đồng không xác định thời hạn. Chỉ được ký thêm 01 lần loại xác định thời hạn, sau đó buộc phải ký không xác định thời hạn (Điều 20).
Người lao động xin nghỉ — báo trước	Ít nhất 45 ngày nếu hợp đồng không xác định thời hạn · 30 ngày nếu hợp đồng 12–36 tháng · 03 ngày làm việc nếu dưới 12 tháng (Điều 35 khoản 1).
Nghỉ không cần báo trước	Bảy trường hợp người lao động được nghỉ ngay: không được bố trí đúng công việc, địa điểm hoặc điều kiện làm việc đã thỏa thuận · không được trả đủ lương hoặc trả không đúng hạn · bị ngược đãi, đánh đập, nhục mạ, cưỡng bức lao động · bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc · lao động nữ mang thai phải nghỉ · đủ tuổi nghỉ hưu · người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết (Điều 35 khoản 2).
Doanh nghiệp cho nghỉ — báo trước	Cùng mốc 45 / 30 / 03 ngày làm việc như trên, áp dụng cho các lý do tại điểm a, b, c, đ và g khoản 1 Điều 36. Riêng trường hợp tự ý bỏ việc 05 ngày làm việc liên tục không lý do chính đáng thì không phải báo trước.
Trợ cấp thôi việc	Áp dụng cho người đã làm từ đủ 12 tháng trở lên. Mỗi năm làm việc được nửa tháng tiền lương, tính trên lương bình quân 06 tháng liền kề trước khi thôi việc. Phải trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được trả trợ cấp (Điều 46).
Sa thải vì tự ý bỏ việc	05 ngày cộng dồn trong 30 ngày, hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày, tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng (Điều 125 khoản 4).
Thời hiệu khởi kiện	Yêu cầu hòa giải viên lao động: 06 tháng · Hội đồng trọng tài lao động: 09 tháng · Tòa án: 01 năm — đều tính từ ngày phát hiện ra hành vi bị cho là vi phạm (Điều 190).

Hai điều luật sư tư vấn lao động đọc trước mọi vụ chấm dứt hợp đồng

Điều 36 khoản 1 — bảy lý do doanh nghiệp được cho nghỉ	Thường xuyên không hoàn thành công việc theo tiêu chí đánh giá trong quy chế — mà quy chế đó phải tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở · ốm đau, tai nạn đã điều trị 12 tháng liên tục (hợp đồng không xác định thời hạn) hoặc 06 tháng (hợp đồng 12–36 tháng) mà chưa hồi phục · thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, di dời hoặc thu hẹp sản xuất buộc phải giảm chỗ làm việc · không có mặt sau thời hạn tạm hoãn · đủ tuổi nghỉ hưu · tự ý bỏ việc 05 ngày làm việc liên tục không lý do chính đáng · cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết làm ảnh hưởng việc tuyển dụng. Ngoài bảy lý do này thì không có lý do nào khác.
Điều 41 — cái giá khi chấm dứt trái pháp luật	Doanh nghiệp phải nhận người lao động trở lại làm việc, trả lương và đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho toàn bộ những ngày không được làm việc, cộng thêm ít nhất 02 tháng tiền lương. Vi phạm thời hạn báo trước thì trả thêm một khoản tương ứng tiền lương những ngày không báo trước. Nếu người lao động không muốn trở lại thì còn phải trả trợ cấp thôi việc. Nếu doanh nghiệp không muốn nhận lại và người lao động đồng ý thì hai bên thỏa thuận thêm một khoản ít nhất 02 tháng tiền lương nữa.
Điều 125 — bốn nhóm hành vi bị sa thải	Trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, dùng ma túy tại nơi làm việc · tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, quấy rối tình dục tại nơi làm việc — nhóm này phải được quy định trong nội quy lao động · tái phạm khi chưa xóa kỷ luật · tự ý bỏ việc theo mốc 05 / 20 ngày cộng dồn.

Chỗ hay bị bỏ qua nhất nằm ở điểm a Điều 36: muốn dùng lý do “không hoàn thành công việc” thì doanh nghiệp phải có quy chế đánh giá ban hành trước đó, không thể đánh giá bằng cảm nhận sau khi đã quyết định cho nghỉ.

Bản án: thắng về bản chất mà chỉ nhận được 110 triệu

Bản án số 08/2023/LĐ-PT ngày 28/9/2023 — Tòa án nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh. Sơ thẩm: bản án số 698/2023/LĐ-ST ngày 16/5/2023 của Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh.

Một công ty tài chính ra quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với nhân viên vào ngày 21/3/2022. Người lao động khởi kiện, đòi tổng cộng hơn 1,5 tỷ đồng: bồi thường tương ứng ¼ thời hạn hợp đồng do vi phạm thời gian báo trước 115.500.000đ; thiệt hại sức khỏe và thu nhập bị mất 586.081.616đ; thiệt hại danh dự, nhân phẩm, uy tín và tổn thất tinh thần 509.900.000đ; cùng tiền thưởng, lương ngoài giờ, lương phép và trợ cấp thôi việc.

Tòa tuyên công ty đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật và hủy quyết định chấm dứt. Nhưng phần được nhận chỉ là 02 tháng tiền lương, tức 110.000.000 đồng. Toàn bộ yêu cầu bồi thường ngoài hợp đồng về sức khỏe và danh dự bị bác; các khoản thưởng, lương ngoài giờ, lương phép và trợ cấp thôi việc bị đình chỉ giải quyết. Kháng cáo của người lao động không được chấp nhận.

Rút ra: thắng ở chỗ tòa tuyên doanh nghiệp sai không đồng nghĩa với được đền bù như mong đợi. Vụ lao động bồi thường theo Điều 41 Bộ luật Lao động — nhận lại làm việc, trả lương những ngày không được làm, cộng ít nhất 02 tháng lương. Ghép thêm yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe và danh dự vào vụ lao động thường không được chấp nhận. Với người lao động: chốt đúng yêu cầu ngay từ đơn khởi kiện quan trọng hơn đòi nhiều. Với doanh nghiệp: một quyết định chấm dứt thiếu căn cứ đủ để bị hủy, dù số tiền cuối cùng không lớn.

Năm bản án lao động có thật, xếp theo điều quý khách đang tìm

Mỗi dòng dưới đây là một vụ đã xét xử phúc thẩm. Chúng tôi đặt chúng cạnh nhau vì cùng một câu hỏi — “tôi đòi được bao nhiêu” — cho ra năm kết quả rất khác nhau, và lý do khác nhau nằm ở giấy tờ ký từ đầu chứ không ở lúc tranh chấp.

Bị cho nghỉ việc, đòi được bao nhiêu?	Ba hợp đồng ngắn hạn nối nhau cho cùng một chức danh Giám đốc phát triển kinh doanh, lương 88.000.000đ/tháng. Tòa quay lại phân tích loại hợp đồng — chính chỗ đó quyết định số tiền, chứ không phải lá đơn cuối cùng. Bản án số 09/2021/LĐ-PT ngày 17/11/2021, Tòa án nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh. Đọc phân tích Điều 35 và Điều 36
Công ty nợ lương và nợ thưởng	Tòa buộc công ty trả 586.050.383đ lương chưa trả, 60.243.864đ lãi chậm trả và 48.489.583đ tiền 10 ngày phép — tổng 694.783.830đ. Nhưng khoản thưởng 62.500 USD thì bị bác. Khác biệt nằm ở chỗ khoản nào được ghi thành nghĩa vụ trong hợp đồng. Bản án số 07/2021/LĐ-PT ngày 20/5/2021. Đọc mười nội dung bắt buộc của hợp đồng
Hết thử việc vẫn làm mà chưa ký hợp đồng	Quyết định thôi việc ra ngày 16/3/2011. Vụ kiện chạy đến tháng 5/2025 mới xong — mười bốn năm. Tòa vận dụng Án lệ số 20/2018/AL về xác lập quan hệ hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc. Bản án số 05/2025/LĐ-PT ngày 08/5/2025. Đọc bốn điều luật về thử việc
Người lao động tự nghỉ — có phải đền không?	Có. Vụ này ngược với hình dung thông thường: chính người lao động bị tuyên đơn phương chấm dứt trái pháp luật và phải bồi thường công ty 29.466.667đ. Kháng cáo không được chấp nhận. Bản án số 03/2021/LĐ-PT ngày 24/3/2021. Đọc hệ quả theo Điều 40 và Điều 41
Tiền lương làm thêm giờ — đòi muộn thì mất	Nhân viên ngân hàng đòi lương làm thêm suốt hơn sáu năm, từ 22/4/2013 đến hết kỳ lương tháng 6/2019. Tòa đình chỉ toàn bộ yêu cầu đó vì quá hạn. Các khoản còn hạn thì được: 14,5 ngày phép năm, tương đương 12.294,79 USD. Bản án số 10/2021/LĐ-PT ngày 22/11/2021. Đọc mức trần và hạn đòi

Điểm chung của cả năm: tòa xử theo hồ sơ, không theo thiện chí. Loại hợp đồng, mốc báo trước, và khoản nào được ghi thành nghĩa vụ — ba thứ đó quyết định con số. Luật sư tư vấn lao động của Unilaw rà đúng ba thứ này trước khi quý khách gửi đơn. Gọi 091 2266 811.

Đọc sâu từng việc lao động

Trang này là đầu mối. Mỗi việc cụ thể có bài riêng đi sâu hơn:

Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động — quyền của hai bên	Bài dài nhất trong cụm. So sánh quyền đơn phương chấm dứt của người lao động (Điều 35) với của người sử dụng lao động (Điều 36) và chỉ ra chỗ hai bên không đối xứng.
Soạn thảo hợp đồng lao động	Các nội dung bắt buộc, chọn loại hợp đồng, và những điều khoản hay viết thiếu dẫn tới tranh chấp sau này.
Soạn thảo hợp đồng thử việc	Thời gian thử việc tối đa theo từng cấp công việc, và vì sao không được thử việc hai lần cho cùng một công việc.
Chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật	Khi nào một quyết định chấm dứt bị coi là trái pháp luật, và hệ quả theo Điều 41.
Giới hạn giờ làm thêm	Mức trần làm thêm giờ và các trường hợp được nới lỏng.
Soạn thảo hợp đồng đào tạo nhân sự	Sáu nội dung bắt buộc theo Điều 62 để đòi lại được chi phí đào tạo. Một vụ đòi được hơn 410 triệu vì hợp đồng có đủ ba điều khoản then chốt.
Tranh chấp bảo hiểm xã hội	Kiện ở đâu, có bắt buộc qua hoà giải viên không, và thời hiệu 06 tháng / 09 tháng / 01 năm tính từ thời điểm nào.

Gặp luật sư ở đâu

Unilaw có ba văn phòng. Hồ sơ gửi qua email hay Zalo đều nhận được, nhưng nếu muốn ngồi trao đổi trực tiếp thì chọn nơi gần nhất:

Luật sư uy tín tại Hà Nội	117 Trần Duy Hưng, Cầu Giấy, Hà Nội
Luật sư TPHCM	72 Lê Thánh Tôn, Phường Sài Gòn, TP.HCM
Luật sư Nha Trang	04 Trần Phú, Nha Trang, Khánh Hòa

Giờ làm việc: Thứ 2 – Thứ 6, 08:30–17:30. Việc gấp có mốc thời hiệu thì gọi 091 2266 811 bất kể giờ nào.

Hỏi đáp nhanh với luật sư tư vấn lao động

Công ty cho tôi nghỉ mà không báo trước, có kiện được không?	Được, nếu lý do cho nghỉ thuộc điểm a, b, c, đ hoặc g khoản 1 Điều 36 — những trường hợp đó buộc phải báo trước 45, 30 hoặc 03 ngày làm việc tùy loại hợp đồng. Không báo trước thì doanh nghiệp phải trả thêm khoản tiền tương ứng tiền lương những ngày không báo. Nhớ mốc: ra Tòa chỉ còn 01 năm kể từ ngày phát hiện.
Thử việc hai lần cho cùng một vị trí có được không?	Không. Điều 25 quy định chỉ được thử việc một lần đối với một công việc. Và không được áp dụng thử việc với hợp đồng dưới 01 tháng.
Hợp đồng hết hạn, tôi vẫn đi làm bình thường thì sao?	Trong 30 ngày hai bên phải ký hợp đồng mới. Quá 30 ngày mà không ký thì hợp đồng cũ tự động trở thành hợp đồng không xác định thời hạn (Điều 20 khoản 2). Đây là điều nhiều doanh nghiệp không để ý.
Nhân viên nghỉ liên tục mấy ngày thì được sa thải?	Tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong 365 ngày, không có lý do chính đáng (Điều 125 khoản 4). Lý do chính đáng gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân hoặc thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh, và các trường hợp khác ghi trong nội quy lao động.
Trợ cấp thôi việc tính ra bao nhiêu?	Nửa tháng tiền lương cho mỗi năm làm việc, tính trên lương bình quân 06 tháng liền kề trước khi thôi việc, áp dụng cho người làm từ đủ 12 tháng. Nhưng phải trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp — nên với người mới làm vài năm, con số thực nhận thường nhỏ hơn nhiều so với ước tính ban đầu (Điều 46).
Doanh nghiệp muốn cho nghỉ vì “không đạt KPI” được không?	Chỉ khi đã có quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc ban hành trước đó, và quy chế ấy phải được tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở nơi có tổ chức này (Điều 36 khoản 1 điểm a). Đánh giá sau khi đã quyết định cho nghỉ thì không dùng được.

Việc của quý khách chưa có trong bảng trên thì gọi 091 2266 811 hoặc gửi tóm tắt qua legal@unilaw.vn. Nghe mô tả vài phút là luật sư nói được ngay việc đó còn thời hiệu hay không.