THỎA THUẬN VỀ THẨM QUYỀN TÒA ÁN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

08:55 | |

Thỏa thuận về thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp là điều khoản rất quan trọng trong hợp đồng. Bạn sẽ đồng ý rằng điều khoản này quyết định thắng lợi trong vụ kiện khi có tranh chấp xảy ra. Bài viết này tập trung vào việc giải thích về (i) vai trò của thỏa thuận về thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp, (ii) thỏa thuận nào sẽ được Tòa án chấp thuận và thỏa thuận nào không, (iii)  đưa ra lời khuyên để các bên soạn thảo điều khoản này.

VAI TRÒ CỦA THỎA THUẬN VỀ THẨM QUYỀN TÒA ÁN TRONG VỤ ÁN

Thứ nhất, thỏa thuận về thầm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp giúp bên khởi kiện giảm thời gian đi lại, giảm chi phí vụ kiện và giành lợi thế nhất định trong vụ kiện. Bạn thử tưởng tượng Công ty của bạn đặt trụ sở Hà Nội và bên tranh chấp với bạn có trụ sở tại thành phố Hồ Chí Minh. Thông thượng, bạn phải khởi kiện nơi bị đơn có trụ sở chính tức là tại TP. Hồ Chí Minh. Nếu bây giờ bạn có thể khởi kiện tại Hà Nội, thì thời gian và chi phí giảm đi rất nhiều. Hơn nữa, trên thực tế Tòa án tại địa phương thường có cảm tình nhiều hơn đối với doanh nghiệp đặt địa phương, cho nên bạn có giành được đôi chút lợi thế trong vụ kiện. Vì vậy, thỏa thuận về thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp nên được bạn chú ý và soạn thảo một cách cận thẩn.

THỎA THUẬN NÀO ĐƯỢC CHẤP THUẬN

Nội dung thứ hai trong bài viết này đề cập đến thỏa thuận về thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp nào được Tòa án chấp nhận, thỏa thuận nào không. Trên thực tế, những thỏa thuận không đúng, không rõ ràng hoặc không phù hợp với quy định của Bộ luật tố tụng dân sự sẽ không được Tòa án chấp nhận. Ngược lại, nó sẽ không được Tòa án chấp nhận nếu không phù hợp với quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Sau đây là một số nhận định của Tòa án.

Không rõ ràng, không phù hợp. Bản án 108/2017/KDTM-ST ngày 11/08/2017 về tranh chấp hợp đồng dịch vụ logictics Tòa án nhân dân quận Tân Bình (TPHCM): Tại hợp đồng dịch vụ Logistics do hai bên ký kết ngày 12/7/2016, khoản 7.3 Điều VII phần cam kết chung hai bên thỏa thuận: “Nếu có bất kỳ tranh chấp hay bất đồng nảy sinh hoặc liên quan đến hợp đồng này… các bên có quyền đệ trình tranh chấp bất đồng đến Tòa án kinh tế TP.HCM để giải quyết…” Việc thỏa thuận về thẩm quyền giải quyết tranh chấp của các bên không rõ ràng và không đúng theo qui định của pháp luật qui định tại Điều 35, 37, 39 Bộ luật tố tụng dân sự nên thỏa thuận về cơ quan giải quyết tranh chấp này là vô hiệu. Do vậy, nay Công ty T tranh chấp hợp đồng dịch vụ Logistics và khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận Tân Bình, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu Thực phẩm C có trụ sở chính đăng ký tại quận Tân Bình nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Tân Bình theo qui định tại khoản 1 điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự

Không đúng, không rõ ràng. Bản án 151/2020/KDTM-PT ngày 27/08/2020 về tranh chấp hợp đồng xây dựng của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội: Thỏa thuận về thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo hợp đồng là vô hiệu do các bên thỏa thuận không đúng, không rõ ràng. Bởi không có Tòa án kinh tế – Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh mà chỉ có Tòa kinh tế – Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh. Hơn nữa, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp Huyện chứ không thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp Tỉnh. Vì vậy yêu cầu của Công ty MB về việc Tòa án nhân dân quận HK không có thẩm quyền giải quyết là không đúng quy định pháp luật về tố tụng dân sự.

Không đúng. Bản án 17/2017/KDTM-ST ngày 22/09/2017 về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa của toà án nhân dân thành phố nam định, tỉnh nam định: tại điểm 6.4 của hợp đồng kinh tế giữa các bên quy định: “…nếu không thỏa thuận được việc tranh chấp sẽ đưa ra tòa án kinh tế thành phố vũng tàu giải quyết”. nhưng trong hệ thống tòa án không có tòa kinh tế thành phố vũng tàu mà chỉ có tòa án nhân dân thành phố vũng tàu nên thỏa thuận về thẩm quyền giải quyết tranh chấp này không có giá trị pháp lý. theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của công ty dk2, đăng ký thay đổi lần thứ 3 ngày 27-7-2010 thì công ty dk2 có trụ sở chính tại địa chỉ: số 1 đường đồng tiến, cụm công nghiệp a, thành phố n, tỉnh nam định. do vậy căn cứ điểm a khoản 1 điều 39 bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì tòa án nhân dân thành phố nam định thụ lý giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.

Không phù hợp. Bản án 143/2017/KDTM-ST ngày 26/09/2017 về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa, Tòa án nhân dân quận tân bình, thành phố hồ chí minh: Tại Điều V của  Hợp đồng mua bán số 02-09/MAT-NH/2009 ngày 22/12/2009 có qui định “mọi tranh chấp phát sinh từ việc thực hiện hợp đồng này mà hai bên không thể giải quyết sẽ được đưa ra Tòa kinh tế – Tòa án nhân dân Tp.H để giải quyết”. Việc thỏa thuận về thẩm quyền giải quyết tranh chấp của các bên không đúng theo qui định của pháp luật qui định tại Điều 35, 37, 39 Bộ luật Tố tụng dân sự nên thỏa thuận về cơ quan giải quyết tranh chấp này là vô hiệu. Do vậy, nay nguyên đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận X, bị đơn có trụ sở đăng ký tại quận X nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận X theo qui định tại khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Phù hợp và được chấp thuận. Bản án 02/2019/KDTM-ST ngày 02/07/2019 về tranh chấp hợp đồng tín dụng của Toà án nhân dân quận ngô quyền, thành phố Hải phòng: Về quan điểm giải quyết vụ án: Trong hợp đồng tín dụng đã ký kết giữa hai bên đã thỏa thuận về thẩm quyền giải quyết tranh chấp là “Tòa án nơi bên A (Ngân hàng P-Chi nhánh Ngân hàng P Hải Phòng) đặt trụ sở” nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận N. Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời khai của đương sự; qua quá trình hỏi công khai tại phiên tòa, xét thấy các hợp đồng tín dụng ký kết giữa hai bên là hợp pháp. Nguyên đơn đã thực hiện đúng nghĩa vụ giải ngân đủ số tiền nợ gốc là 100.000.000.000 đồng. Bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán về nợ gốc và nợ lãi.

SOẠN THẢO THỎA THUẬN CHO PHÙ HỢP VỚI QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT

Phần cuối cùng của bài viết gợi ý soạn thỏa thỏa thuận này sao cho phù hợp với quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Bộ luật quy định trường hợp nguyên đơn được lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp trong hợp đồng. Theo đó, nếu tranh chấp hợp đồng xảy ra đối với chi nhánh (như ví dụ đã nêu trên), thì nguyên đơn có thể lựa chọn nơi mình có trụ sở hoặc nơi có chi nhánh để giải quyết tranh chấp. Hoặc trường hợp thứ hai mà nguyên đơn lựa chọn được lựa chọn là nơi hợp đồng được thực hiện. “Nơi thực hiện hợp đồng” được hiểu nơi toàn bộ hoặc một phần nghĩa vụ được thực hiện. “Nơi thực hiện nghĩa vụ” do các bên thỏa thuận hoặc nếu các bên không thỏa thuân, thì sẽ do pháp luật quy định. Như vậy, cách tốt nhất để soạn thảo thuận về thẩm quyền Tòa án giải quyết tranh chấp là chỉ rõ Tòa án nơi thực hiện hợp đồng để giải quyết tranh chấp. Đồng thời, thỏa thuận luôn nơi thực hiện hợp đồng là nơi bên mình

error: Content is protected !!